Geri Dön

Basın Tarihi’nden Örnekler

Türkiye’de ilk basım olayı 1729’da İbrahim Müteferrika’nın kurmuş olduğu matbaa ile başlamıştır. Bu kısım ilk olarak bu matbaanın 1/1 yapılan maketi ile başlamaktadır. Dönemin çeşitli gravürlerine ve tarihçesine bakılarak yapılan bu maket matbaa, bastığı birtakım örnekler ile birlikte sergilenmektedir. Bu bölümde ayrıca taş baskısı örnekleri de vardır. Diğer odalarda ise Türk gazetecilik tarihinin başlangıcı olan 1828 tarihli Vekayi-i Mısriye gazetesi ile, basın tarihinin ilk basamaklarını anlatan belgeler ve gazeteler, 2. Meşrutiyet’le birlikte gerçekleşen basın patlaması, Meclisin açılışı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu, Latin harflerine geçiş ve günümüze kadar ki gelişmelerle devam eder.

Dizgi ve Baskı Makineleri

19. yüzyıldan kalma bir cilt presi ilginç ve zevkli işçiliği ile dönemin inceliğini yansıtmakta olup halen kullanılabilir durumdadır. Ayrıca dönemin en önemli gelişmelerinden biri olan kabartma makinesi de yine bu bölümdedir.

Radiofoto ve telefoto cihazlarının ilk örnekleri ve Telex cihazları bulunmaktadır. Bunların yanında bir de 70’li yıllarda kullanılmaya başlayan dizgi makinesi sergilenmektedir.

Bu katta yer alan baskı makineleri, özelliklerine göre gruplandırılarak sergilenmektedir. Müze’ye girdikten sonra karşımıza ilk olarak, 1870 yılını taşıyan bir taşbaskı ile prova tezgahı çıkar. Bu baskı makineleri halen çalışır durumda olup şimdilik kullanılmamaktadır. Ofset odasında Alman Leipzig yapımı Spies marka bir ofset baskı makinesi ve dizgi makinesi çalışmaya hazır durumda sergilenmektedir.

Tipo bölümünde tipo baskı için kullanılan tüm aletler görülebilir. İlk olarak 1892 tarihini taşıyan bir tipo baskı makinesi dikkati çeker. Hemen yanında bir Entertip dizgi makinesi vardır. Bu makine kurşundan satırlar halinde harf dökmeye yarar. Bitişiğindeki tahta harf kasası da ilgi çekici bir örnektir. Bu odada tipo baskı için hazırlanmış kurşun sayfa örnekleri de izleyicilere gösterilmektedir.
Ayrıca Krause marka Alman malı bir matbaa bıçağı sergilenen makineler arasındadır.

Klişehane kısmında ise klişe yapmakta kullanılan her türlü araç ve gereç bulunmaktadır.

Türkiye’nin ilk resmi ajansı olan Anadolu Ajansı’nın kuruluşundan günümüze kadar kullandığı makinelerden örnekler de bu bölümde sergilenmektedir.

Anı Eşyaları

Bu bölümde:
Abdi İpekçi, Çetin Emeç, Cihad Baban, Sabiha Sertel, Zekeriya Sertel, Sedat Simavi, Ahmet Emin Yalman … gibi Türk Basın Hayatına emeği geçmiş ve iz bırakmış şahsiyetlerin anı eşyaları sergilenmektedir.

Gazeteci Portreleri

Müze katında, Türk basın hayatında iz bırakan aşağıda isimleri yazılı kişilerin yağlıboya portreleri yer almaktadır.

Abdi İpekçi
Agah Efendi
Agop Arad
Ahmet Ağaoğlu
Ahmet Cevdet
Ahmet Emin Yalman
Ahmet İhsan Tokgöz
Ahmet Mithat Efendi
Ahmet Rasim
Ahmet Samim
Ali Naci Karacan
Ali Suavi Sonar
Asım Us
Basiretçi Ali
Burhan Felek
Cemal Nadir
Cevat Fehmi Başkut
Cihat Baban
Çetin Emeç
Doğan Nadi Abalıoğlu
Ebuzziya Tevfik
Elif Naci
Ercüment Ekrem Talu
Hakkı Tarık Us
Hüseyin Cahit Yalçın
İ. Şinasi Bey
İbrahim Müteferrika
Kadri Kayabal
Kazım Nami Duru
Mahmut Sadak
Mihran Efendi
Mustafa Yücel
Mümtaz Faik Fenik
Münif Fehim Özerman
Namık Kemal
Necmeddin S. Sadak
Nezih Demirkent
Reşat Nuri Güntekin
Sabiha Sertel
Sait Kesler
Sedat Simavi
Şemsettin Sami
Teodor Kasap
Velid Ebuzziya
Yunus Nadi
Zekeriya Sertel

Başa Dön